پژوهش در آموزش علوم پزشکی

اهمیت توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات به حدی است که پس از پایان نخستین دهه قرن 21، کمتر فعالیت آموزشی و پژوهشی باقیمانده که بدون استفاده از اینترنت و ارتباطات کامپیوتری صورت پذیرد. تحقیقات نشان می دهد که آموزش مجازی آکادمیک در صورت تدوین مناسب محتوای آموزشی و ارزشیابی مناسب، سیستم موفق و کارآمدی است. با توجه به هزینه­های پایین آموزش الکترونیک، سیاست پایه­ریزی استفاده از آن در آموزش دانشگاهی ایران پیشنهاد شده است (1). استفاده از پادکست­های ویدئویی یا صوتی امروزه به عنوان یک روش آموزشی با محتوی الکترونیکی و مبتنی بر وب و کامپیوتر به طور گسترده ای در جهان استفاده می ­شود. پادکست، شاخه ­ای از آموزش الکترونیک می­ باشد، Podcasting روشی برای ساخت و انتشار محتویات صوتی و تصویری است که قابلیت آپلود در شبکه اینترنت رادارد (2).

واژه پادکست از ترکیب واژه های آی پاد (I pod) و پخش (Broadcasting) پدید آمده است. برای اولین بارBen Hemmersly در مقاله­ ای که در فوریه 2004 در روزنامه گاردین نوشت از این کلمه استفاده نمود.(3) و پادکست یا پاد پخش، انتشار مجموعه­ ای از پرونده ­های رسانه دیجیتال است که توزیع آن در اینترنت با استفاده از Feed صورت می­ گیرد و توسط کاربران معمولاًً بر روی یک پخش ­کننده موسیقی دیجیتال قابل دریافت و پخش است (4)

پادکست را می­توان به صورت انواع فایل­های صوتی، تصویری، عکس، متنی، پی دی اف و انواع دیگر طراحی و تهیه کرد. به عنوان مثال می­توانیم از  یکی از نرم افزارهای آموزشی که مولتی مدیاست و قابلیت پخش اسلاید و صدایاستاد را  به صورت هم زمان دارد  (Articulate story line)  محتوای آموزشی را تهیه نموده و به فرمت قابل بارگذاری در سایت آموزشی مخصوص دانشگاه (LMS)  آپلود نماییم، تا در زمان تعیین شده توسط استاد، دانشجویان آن­ها به صورت خودکار یا داوطلبانه دریافت نمایند. از نظر آموزشی پادکستینگ فرصتی ایجاد می­کند که مدرس و دانشجو محتوای آموزشی دانلود شده  را با استفاده از انواع ابزارها شنیده و یا مستقیماً بر روی کامپیوتر خویش یا ابزارهای قابل حمل مثلMp3 Player و غیره مشاهده نمایند (4،5).

این فناوری دارای پتانسیل ذاتی برای بهبود کیفیت تجربیات و روش­های آموزشی و افزایش کارآیی یادگیری است، که به سرعت گسترش یافته و فرصت­های جدیدی در آموزش به وجود آورده است. امروزه از پادکستینگ به عنوان یکی از مؤثرترین تکنولوژی­ های حیطه آموزش و یادگیری یاد می­ شود (6،7). مدرسینی که از پادکست استفاده می ­نمایند محیط آموزشی دینامیک و فعال را ایجاد می­ نمایند که باعث رشد تعاملات اجتماعی، حس همکاری، افزایش جاذبه کلاس و تجارب دانشجویان، می­ گردد و در راستای آموزشی با رویکرد دانشجو محوری گام برمی­ دارند. از دیگر مزایای استفاده از پادکست توسعه محیط­ های یادگیری است دسترسی به محتوای آموزشی در هر زمان و مکانی امکان پذیر است، تعامل بین دانشجو و محتوا را افزایش   می­ دهد و هم چنین باعث افزایش انگیزه دانشجو  می ­گردد (4).

مطالعات نشان می­ دهد که در محیط­ های دانشگاهی به شدت از فناوری پادکست استقبال شده است (8، 9). درآموزش پرستاری و پزشکی از پادکست استفاده شده و نتایج خوبی در برداشته (2،10،11) ویژگی­ های پادکستینگ سبب احساس تماس دائم بین دانشجویان و مدرس شده و انگیزه­ های دانشجویان را افزایش می­ دهد استعدادهای متفاوت دانشجویان در یادگیری را تا حدودی لحاظ می­ کند و به­ ویژه در آموزش از راه دور ابزار مفید و کارآمدی می­ باشد. تشویق مدرسین به استفاده از پادکست در حیطه های مختلف آموزشی و به روش­ های متفاوت سبب به ­دست آمدن نتایج متنوعی از تأثیرات پادکست شده که راه­ گشای استفاده از این فناوری در آینده خواهد بود (5). هر چند امروزه استفاده از پادکست در آموزش رایج و پرطرفدار است ولی به تحقیقات بیشتری در زمینه تأثیرات مثبت آن بر افزایش یادگیری نیاز است و با اینکه دارای کاربردهای مناسب درآموزش عالی است اما نیاز است به دقت در طرح درس ادغام شود.