[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 9، شماره 2 - ( تابستان 1396 ) ::
جلد 9 شماره 2 صفحات 2-1 برگشت به فهرست نسخه ها
تفکر انعکاسی نیاز امروز دانشگاه ها: یک دیدگاه و تجربه
عطیه نیکخواه، اکرم ثناگو، لیلا جویباری*
گروه پرستاری کودک و خانواده ،مرکز تحقیقات پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران ، jouybari@goums.ac.ir
واژه‌های کلیدی: دانشگاه ها، تفکر، انعکاسی
متن کامل [PDF 76 kb]   (304 دریافت)     |   چکیده (HTML)  (1393 مشاهده)
نوع مطالعه: نامه به سردبير | موضوع مقاله: تخصصي
متن کامل:   (181 مشاهده)
امروزه متخصصان مراقبت های بهداشتی در یک سیستم پیچیده در حال تغییر فعالیت می­ کنند و به روز­رسانی مداوم دانش و مهارت در آن­ها ضروری است. آماده سازی این متخصصان نیازمند قابلیت­ های پیچیده آموزشی است (1). انعکاس یک فرایند ذهنی است که طی آن اطلاعات و تجربیات جدید با دانش موجود و مدل­ های ذهنی ادغام شده و موجب یادگیری فعال می­شود (2). تفکر انعکاسی ، فرصتی را جهت بهبود عملکرد بر پایه شواهد موجود فراهم می­کند تا بتوان منافع درمانی بیماران را به حداکثر رساند. همچنین ابزار ضروری جهت کمک به دانشجویان برای برقراری ارتباط میان تئوری و بالین بوده و موجب افزایش دانش بالینی برای عملکرد مناسب می­شود (3). از طریق تفکر انعکاسی اساتید در مورد این­که چگونه شرکت ­کنندگان در کلاس را فعال نگه دارند، آگاه می­شوند (4). اهمیت فعالیت انعکاسی برای اساتید از آن جهت مهم است که موجب اثربخشی و پیشرفت آموزش می شود (5). آیا تا کنون برایتان پیش آمده که نتوانسته باشید به اتوبوس برسید و بعد به خود بگویید "دفعه بعدی من  پنج دقیقه زودتر از منزل خارج می شوم؟"، این تفکر نمونه­ ای از انعکاسی بودن است. شما در باره تجربه­ای فکر می کنید و تصمیم می­ گیرید از آن یاد بگیرید و چیز متفاوتی را دفعه بعدی انجام دهید (6). یکی از نمونه ­های رایج تفکر انعکاسی در مورد کارورزان پرستاری در عرصه پرستاری کودکان، تجربه آنان از خطای دارویی و دیالوگی است که نویسنده به عنـوان اسـتاد پرسـتاری سـال ­ها بـا آن مواجه بوده است. "چه کارهای دیگری می­ توانستید انجام دهید؟ می­توانستم به پرستار قضیه را بگویم ولی به نظر من این کار جز سلب اعتماد پرستار سودی نداشت. اگر دوباره اتفاق بیفتد چه خواهید کرد؟ اگر به عقب برگردم و یا این اتفاق دوباره بیفتد دوباره همین کار را می­ کنم. پنج اصل دارو دادن را سرلوحه خودم قرار می ­دهم. چه درسی گرفتید؟ دقت، دقت، دقت" (7).
در برنامه درسی رسمی کمتر به آموزش تفکر انعکاسی پرداخته می ­شود.  در یک مطالعه (2012) در تایلند، 9 مربی از دپارتمان­ های مختلف، اقدام پژوهی را برای بهبود تفکر انعکاسی بین خودشان و دانشجویان مقطع تحصیلات تکمیلی و کارشناسی اجرا نمودند. از شش فعالیت آموزشی برای این امر استفاده شد: 1) تکالیف درسی خلاقانه، 2) سمینار، 3) منابع یادگیری، 4) فرایندهای گروهی، 5) سخنرانان مدعو، 6) طرح یک مساله و حل مساله. نتیجه نشان داد که تفکر انعکاسی دانشجویان به میزان قابل ملاحظه ­ای بهبود یافت (8). به نظر می­رسد رویکردهای متنوعی برای پرورش این نوع تفکر قابل استفاده در محیط­ های آموزشی باشد. برای مثال می­توان به چند مورد از آن­ها اشاره داشت: 1) ایجاد محیط یادگیری: چه چیزی می­ دانیم، چه چیزی نمی­ دانیم، چه چیزی یاد گرفتیم؛ 2) در اختیار قرار دادن داده­های ناکامل و ترغیب دانشجویان به تفکر انعکاسی در باره آن­ها؛ 3) ترغیب دانشجویان به پرسش سوالات استدلالی؛ 4) ایجاد محیط­ های یادگیری با ساختار کمتر؛ 5) ایجاد محیط ­های یادگیری اجتماعی مانند گروه­ های همتایان و فعالیت در گروه ­های کوچک؛ 6) استفاده از  بازاندیشی (9).
اگرچه نویسندگان حاضر تجربه استفاده از آموزش بازاندیشی برای پرورش تفکر انعکاسی در دانشجویان پرستاری در کارآموزی در عرصه را دارند (10)، اما رشد روز افزون استفاده از روش رویکرد انعکاسی در سایر کشورها، مستلزم استفاده جامع و برنامه ریزی شده از این روش در دانشگاه­های کشورمان در تمامی مقاطع تحصیلی (کارشناسی، پزشکی عمومی و تحصیلات تکمیلی) می باشد.
 
فهرست منابع
1. Mann K, Gordon J, MacLeod A. Reflection and reflective practice in health professions education: a systematic review. Adv Health Sci Educ Theory Pract 2009; 14 (4): 595-621. [DOI:10.1007/s10459-007-9090-2]
2. Bernard AW, Gorgas D, Greenberger S, Jacques A, Khandelwal S. The use of reflection in emergency medicine education. Acad Emerg Med 2012; 19 (8): 978-82. [DOI:10.1111/j.1553-2712.2012.01407.x]
3. Jootun D, McGarry W. Reflection in Nurse Education. J Nurs Care. 2014: 3 (2):148. [DOI:10.4172/2167-1168.1000148]
4. Larrivee B. Transforming teaching practice: Becoming the critically reflective teacher. Reflective Practice 2000; 1(3): 293-307. [DOI:10.1080/713693162]
5. Tan C. Improving schools through reflection for teachers: Lessons from Singapore. School effectiveness and school improvement 2008; 19 (2): 225-38. [DOI:10.1080/09243450802047931]
6. Reflective thinking and writing. Solent Online Learning. [Cited 2017 August 19]. Available from: https://learn.solent.ac.uk/mod/book/view.php? id=2732&chapterid=1101
7. Jouybari L. [What did you learn? Accuracy, accuracy, accuracy]. Nursing knowledge: From classroom to society. [Cited 2017 August 19]. Available from: http://jouybari. blogfa. com/post-6398.aspx . [Persian]
8. Vaiyavutjamai P, Charoenchai S, Ponmanee S, Danpakdee A, Chotivachira B, Warotamawit V, et al. Collaborative Action Research to Promote Reflective Thinking Among Higher Education Students. Procedia - Social and Behavioral Sciences 2012: 47; 739-744. [DOI:10.1016/j.sbspro.2012.06.727]
9. Reflective Thinking: RT. What is reflective thinking? [Cited 2017 August 19]. Available from: http://www.hawaii.edu/intlrel/pols382/Reflective%20Thinking%20-%20UH/reflection.html.
10. Jouybari L, Sanagoo A, Hesam M, Shariati A. [Use of "reflection" as a tool for nursing students' critical thinking based on religious teachings "Consider yourselves before you are held accountable"]. 12th National Conference on Medical; 2011 May 10-12; Mashhad. [Persian]
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA code



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Nikkhah A, Sanago A, Jouybari L. Reflective Thinking AS A Current Need for Universities: A Viewpoint and Experience. rme. 2017; 9 (2) :2-1
URL: http://rme.gums.ac.ir/article-1-547-fa.html

نیکخواه عطیه، ثناگو اکرم، جویباری لیلا. تفکر انعکاسی نیاز امروز دانشگاه ها: یک دیدگاه و تجربه . پژوهش در آموزش علوم پزشكي. 1396; 9 (2) :2-1

URL: http://rme.gums.ac.ir/article-1-547-fa.html



دوره 9، شماره 2 - ( تابستان 1396 ) برگشت به فهرست نسخه ها
پژوهش در آموزش علوم پزشکی Research in Medical Education