[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: زمستان ::
برگشت به فهرست مقالات برگشت به فهرست نسخه ها
لزوم حرکت به سوی تدریس بالینی مجازی در پاندمی کووید ۱۹: معرفی مدل SAID جهت تدریس بالینی بیماریهای غدد درون ریز به شیوه Webside teaching
سید مجتبی مهرداد ، ایده دادگران* ، زهرا طاهری ازبرمی ، ماهدخت طاهری ، فریبا عسگری ، لیلا آخوندزاده
گروه آموزش پزشکی، مرکز تحقیقات آموزش پزشکی، مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران ، i_dadgaran@yahoo.com
واژه‌های کلیدی: آموزش الکترونیکی، تدریس بالینی، آموزش مجازی، پاندمی، کووید ۱۹
متن کامل [PDF 406 kb]   (220 دریافت)     |   چکیده (HTML)  (364 مشاهده)
نوع مطالعه: نامه به سردبير | موضوع مقاله: آموزش بالینی
متن کامل:   (139 مشاهده)
نامه به سردبیر
با شیوع کرونا ویروس قوانین سخت­گیرانه­ای در خصوص  فاصله­ گذاری اجتماعی در کل دنیا اتخاذ گردید (1)، نتیجه این تصمیم در آموزش پزشکی، اثرات منفی گذاشته و باعث اختلال در کلیه فعالیت­های بالینی در بیمارستان گردید (4-3)، زیرا ممکن بود دانشجویان طی فرآیند آموزش آلوده شده، بدون علامت ویروس را منتشر نمایند و یا این که در انتقال ویروس سهیم باشند (4). گایدلاین­های جدید آموزش پزشکی توصیه نموده­اند به جز در مناطقی که کمبود نیروی کار بهداشتی شدید دارند، دانشجویان نباید درگیری مستقیم با بیمار داشته باشند (5) بنابراین در کوتاه مدت اکثر دانشکده های پزشکی دنیا جهت آموزش سنتی بر بالین بیمار، به جایگزین­ هایی برای آن روی آوردند (6)، از طرف دیگر طی پاندمی کووید دانشجویان پزشکی به دلیل فقدان آموزش بالینی و عدم تعامل با بیمار اعلام نارضایتی نمودند (7)، بنابراین در آموزش بالینی دانشجویان طی  این بحران، اتخاذ تدابیر آموزشی که منجر به درگیر شدن با بیمار از راه دور و حفظ ایمنی باشد، ضروری بود، استفاده از منابع الکترونیکی سنتی تا حدی توانست توانایی دانشجویان برای مهارت­های بالینی حرفه­ ای را توسعه دهد اما جایگزین آموزش بالینی در کنار بالین بیمار نمی­ توانست باشد، بنابراین اتخاذ تدابیر نوآورانه مجازی، فرصتی فراهم نمود تا تعامل معنی­دار و ایمنی با تیم متخصص بالینی و بیماران واقعی در بیمارستان صورت گیرد (8)، در خیلی از سرویس­های بیماران سرپایی و بستری استفاده از تکنولوژی­های دیجیتال طی پاندمی کووید فرصت­هایی را برای دانشجویان فرآهم آورد تا با بیماران درگیر شوند. راندهای مجازی یکی از این کاربردهای تکنولوژی دیجیتال است که طی آن دانشجو در مراقبت بالینی بیمار از راه دور سهیم شده، وارد بخش ­های مجازی شده و از فضاهایی که در این بستر برای پرسش در مورد کیس­ها و همچنین پیگیری بیماران بستری تدارک دیده شده، سود ببرند. راندهای مجازی یک رویکرد تعامل با بیمار است که به منظور دستیابی به اهداف آموزشی سودمند است. در این فضا بیمار از دید متخصصان بالینی و با استفاده از رکودهای الکترونیک به دانشجویان معرفی می ­شود (9). درگیری دانشجویان در آموزش بالینی به روش مجازی علاوه بر حفظ فرصت یادگیری اهداف آموزش پزشکی، منجر به کاهش خطر مواجهه و انتقال عفونت­ های بیمارستانی شده و در تجهیزات حفاظت فردی صرفه ­جویی می­ شود (8). تجارب سایر کشورها نشان می­ دهد که استفاده فضای آموزش مجازی از طریق پلت فرم­ های بالینی در آموزش بالینی بخش جراحی دانشجویان سال ششم که با معرفی بیمار، آموزش مبتنی بر کیس و بازاندیشی در قالب ارایه 21 مورد بالینی همراه بوده است، منجر به رضایت بالای دانشجویان در حیطه ­های  ارزیابی­ های اولیه بالینی مناسب، فعالیت­ های تشخیصی و انتخاب گزینه­ های درمانی مناسب بوده است، حتی دانشجویان اعتقاد داشتند که در آینده با وجود آموزش در بالین بیماران از این فضاهای آموزش مجازی بیشتر استفاده شود، به جهت جلوگیری از اختلال در امر آموزش بالینی دانشجویان طی کووید استفاده از فضاهای آلترناتیو مناسب نظیر سناریوهای بالینی شبیه­سازی شده توصیه گردیده است (6). با شروع بحران در بیست فوریه 2020، در استان گیلان حدود 4023 بیمار مشکوک به عفونت حاد تنفسی در بستری گردید (10) قبل از شروع پاندمی کووید ۱۹، از آموزش تحت وب، جهت معرفی کیس­ های نادر و متنوع، در آموزش بالینی بطور موردی جهت فراگیران پزشکی استفاده می­شد. در دوران حین و بعد از کووید ۱۹ بدلیل شرایط موجود نیاز و ضرورت بکارگیری روش آموزشی تحت وب آموزش بالینی بر اساتید مسجل گردید و به همین دلیل بر آن شدیم تا این روش تدریس را در قالب مدل تدریس بالینی طراحی و گام به گام اجرا نماییم. واژه Webside Teaching به معنای تدریس بالینی مبتنی بر وب بعنوان معادل نوآورانه واژه Bedside Teaching یا تدریس بر بستر بیمار معرفی و در نظر گرفته شده است. در علوم دندانپزشکی نیز از واژه Chairside Teaching جهت تدریس بالینی دانشجویان دندانپزشکی استفاده می­ شود، لذا با الهام از واژه­های فوق و استفاده از بستر وب برای آموزش کیس ­های بالینی، واژه Webside Teaching را بعنوان شیوه تدریس در این فرآیند خلق و معرفی نمودیم. مدل معرفی شده جهت تدریس بالینی مبتنی بر وب در این فرآیند (SAID)، توسط نویسندگان طراحی و معرفی شده و متشکل از ۴ مرحله (مطالعه، فعالیت، تعامل و تصمیم­ گیری) می­ باشد. در این نامه قصد داریم مراحل اجرای مدل SAID جهت تدریس بالینی بیماری­های غدد درون­ریز به شیوه Webside Teaching را معرفی نماییم.
۱- مرحله مطالعه (Study): در این مرحله منابع آموزشی جهت مطالعه کیس­های بالینی به اشکال مختلف مطالعه­ی فصل­های مشخص از نسخه الکترونیکی کتاب هاریسون، مقاله مروری و موردی، وب سایت­های آموزشی نظیر Accessmedicine و استفاده از بخش مولتی مدیا و کلیپ­های آموزشی آنلاین، Patient interview، (ویدئوهای آموزشی معاینات بخش غدد) Physical Exam، Harrison’s Podcasts، Paient safety Modules، Procedural videos، و ...) مرور نکات جدید درمان با استفاده از نرم­افزار Up to Date You tube، مرور کیس­های بالینی با نکات جالب آموزشی که در بخش ویزیت شدند و یا استفاده از کیس­های New England Journal of Medicine، مرور کیس­های بورد تخصصی داخلی، بررسی کیس­هایی که توسط رزیدنت ارشد در کشیک مورد مشاوره  قرار گرفتند. گایدلاین بالینی به روش آنلاین و آفلاین (بارگذاری فیلم آموزشی ضبط شده توسط استاد و یا سناریوهای بالینی در LMS، تلگرام)، طراحی الگوریتم تشخیصی توسط استاد در مباحثی که برای رزیدنت­ها چالش برانگیز بود جهت تسهیل بخاطر سپاری مطالب و از دستیاران درخواست شد تا مبحث مورد نظر را براساس یک یا چند منبع معرفی شده بالا توسط استاد مطالعه نمایند. با توجه به شرایط پاندمی کووید ۱۹، محتوای آموزشی ترجیحاً شامل موضوعات و نکات کاربردی و مهم با توجه به شرایط بود(Situational Education). تاپیک­ های انتخاب شده براساس نیازهای سیستماتیک مسائل مرتبط با کووید ۱۹ با در نظر گرفتن نیازهای اجتماعی، فرهنگی و .... و براساس دستورالعمل ­های کووید ۱۹ بود. از جمله موضوعات مطرح شده عبارت بود از کووید ۱۹ و دیابت، کووید ۱۹ و چاقی، کووید ۱۹ و بیماری­های تیروئیدی، کووید ۱۹ و استفاده از داروهای استروئیدی، مشکلات بیماران دیابتیک، تفسیر تست­های تیروئیدی. مورنینگ بصورت آنلاین برگزار شده و قابل دسترسی برای تمامی دستیاران بود و ضمن بررسی بیماران بستری شده در کشیک شب گذشته، مثال­هایی از کیس­های فرضی حاوی نکات جالب آموزشی توسط استاد ذکر می­شد.
لازم به ذکر است که در نظام آموزش بالینی، سلسله مراتب Seniority رعایت شده و دستیاران سال بالاتر با نظارت اتندینگ مسولیت هدایت دستیاران سال پایین­تر را داشتند. بدین صورت که آموزش و پاسخ­دهی به سوالات رزیدنت سال اول، توسط دستیار سال دوم صورت گرفت و رزیدنت­های سال سوم و چهارم وظیفه­ی مشارکت در تهیه­ ی مطالب آموزشی، پاسخ­ دهی به سوالات رزیدنت ­های سال پایین­ تر در طی کشیک را بر عهده گرفتند. جهت آموزش رزیدنت­ های سال­ های   پایین­تر، کیس ­هایی که توسط دستیاران ارشد مورد مشاوره قرار می­گرفتند، مطرح شده و بررسی می­شدند. مدت زمان تعیین شده جهت مطالعه با توجه به پیچیدگی موضوع و شرایط و بار کاری بخش، بطور متوسط ۴ روز در نظر گرفته شد.
۲- مرحله فعالیت (Action): در این مرحله استاد سوالات مرتبط با موضوع مطرح شده را طراحی نموده و دستیاران بطور مستقل به سوالات مطرح شده توسط استاد در زمینه­های گرفتن شرح حال، معاینه فیزیکی، تست­های آزمایشگاهی، تفسیر تصاویر، درمان و مساائل اخلاقی پاسخ می­دهند. همچنین طراحی تست ­های آموزشی بر مبنای استانداردهای سوالات بورد جهت کسب آمادگی برای آزمون­ های ارتقا و بورد نیز از جمله فعالیت­های این مرحله بود. در این مرحله از انواع سوالات PMP, KF,MCQ,SAQ استفاده شد.به صلاحدید استاد و شرایط، این مرحله به طریق آنلاین و آفلاین (LMS) اجرا شد.
3- مرحله تعامل (Interaction): در این فاز استاد و فراگیران بطریق آنلاین با یکدیگر ارتباط Face to Face و Real Time برقرار نموده و فراگیران به سوالات پاسخ داده و استاد و دستیاران در مورد کیس و سوال مطرح شده بحث نمودند و اطلاعات مطرح شده در زمینه بیمار، داده­ های آزمایشگاهی و تصویربرداری، را با یکدیگر ادغام نموده و در مورد تشخیص و نحوه درمان بحث نمودند.
۴- مرحله تصمیم­ گیری (Decision Making): در این مرحله نیز ارتباط بصورت آنلاین و Face to Face وReal Time بوده و دستیاران کاربرد موارد آموخته شده را با یافته­ ها و کیس ­های مشابه آموخته و کیس­ های مشابه و واقعی را شناسایی و مطرح و در مورد آن­ها تصمیم­ گیری نمودند.
فهرست منابع
1. Eva KW, Anderson MB. Medical Education Adaptations: Really Good Stuff for Educational Transition During a Pandemic. Medical Education 2020; 54(6):494-494. [DOI:10.1111/medu.14172]
2. Dedeilia A, Sotiropoulos MG, Hanrahan JG, Janga D, Dedeilias P, Sideris M. Medical and Surgical Education Challenges and Innovations in the COVID-19 Era: A Systematic Review. In Vivo 2020; 34 (3 suppl):1603-11. [DOI:10.21873/invivo.11950]
3. Li L, Lin M, Wang X, Bao P, Li Y. Preparing and Responding to 2019 Novel Coronavirus with Simulation and Technology-Enhanced Learning for Healthcare Professionals: Challenges and Opportunities in China. BMJ Specialist Journals 2020;6(4):196-198. [DOI:10.1136/bmjstel-2020-000609]
4. Rose S. Medical student education in the time of COVID-19. Jama 2020; 323(21):2131-2132. [DOI:10.1001/jama.2020.5227]
5. Hofmann H, Harding C, Youm J, Wiechmann W. Virtual Bedside Teaching Rounds on Patients With COVID‐19. Medical Education 2020; 54(10): 959-960. [DOI:10.1111/medu.14223]
6. De Ponti R, Marazzato J, Maresca AM, Rovera F, Carcano G, Ferrario MM. Pre-graduation medical training including virtual reality during COVID-19 pandemic: a report on students' perception. BMC medical education 2020; 20(1):1-7. [DOI:10.1186/s12909-020-02245-8]
7. Goldenberg MN, Hersh DC, Wilkins KM, Schwartz ML. Suspending Medical Student Clerkships Due to COVID-19. Medical Science Educator 2020:1-4. ttps://doi.org/10.1007/s40670-020-00994-1
8. Hoernke K, McGrath H, Teh JQ, Salazar O. Virtual Learning Innovations for Continuing Clinical Education during COVID-19. Medical science educator 2020;30(4):1345-6. [DOI:10.1007/s40670-020-01090-0]
9. Gallagher L, Alford J. Mixed-reality headsets in hospitals help pro-tect doctors and reduce need for PPE. [Cited 2020 May 29 ]. Available from: http://www.ahsc.org.uk/news/mixed-reality-headsets-in-hospitals-help-protect-doctors-and-reduce-need-for-ppe/
10. Monfared A, Balou HA, Hamidi Madani A, Rahbar Taramsari M, Hemmati H, Mohammadzadeh A, et al. Management of COVID-19 crisis in Guilan province in Northern Iran. Arch Iran Med 2020;23(7):511-513. [DOI:10.34172/aim.2020.52]
ارسال پیام به نویسنده مسئول


XML   English Abstract   Print



برگشت به فهرست مقالات برگشت به فهرست نسخه ها
پژوهش در آموزش علوم پزشکی Research in Medical Education